Madame Nhu tuyệt “Cô Long” (Dragon Lady) là các cái tên lừng lẫy 1 thời trong giai đoạn đầu tiên của cuộc chiến tranh Việt Nam. Tất cả đều được dùng để nói về trằn Lệ Xuân (1924 – 2011), vợ của Ngô Đình Nhu – em trai của Tổng thống việt nam Cộng hòa đương thời Ngô Đình Diệm. Bởi ông Diệm không tồn tại vợ, è Lệ Xuân được xem là nắm giữ vai trò Đệ duy nhất Phu nhân thực tiễn của thiết yếu quyền miền nam Việt Nam. Từ kia vai trò thiết yếu trị của Madame Nhu không ngừng mở rộng và tăng cường trong suốt gần 10 năm Diệm đứng đầu máy bộ chính quyền. Vậy bà Nhu thật sự gồm những quyền lực chính trị như vậy nào? Liệu đây tất cả phải là 1 trong dấu hiệu của sự việc trỗi dậy của nữ giới quyền trên Việt Nam? xuất xắc nó tất cả nên được xem là hiện tượng gia đình trị (nepotism), nơi mà đến tất cả em dâu cũng đều có tiếng nói vào các vận động chính thức của phòng nước?

Gia đình trị hay thành phầm truyền thông?

Một trong những những chỉ trích không còn xa lạ và thường xuyên nhất dànhcho cơ quan ban ngành Ngô Đình Diệm là vấn đề ông cá nhân hóa nội những và gần như ngườinắm duy trì thực quyền hỗ trợ tư vấn chính sách.

Bạn đang xem: Ẩn số về cái chết của con gái bà trần lệ xuân

Ví dụ như cá thể em trai Ngô Đình Nhu của ông bị mô tả bằng nhữnglời lẽ xúc phạm hết sức rất có thể bởi Alpha History, chorằng người này là một trong kẻ nghiện ngập, một thương hiệu ủng hộ phong trào Phát Xít mới(Neo-Nazism), song lại được giao mang lại thẩm quyền xây đắp và tính toán sự hình thànhcủa toàn thể quân lực việt nam Cộng hòa. Xuất xắc trong một lấy ví dụ khác, trần Lệ Xuânlà người đề nghị sáng lập và cũng là fan nắm quyền một đội nhóm nữ quân nhân cótên gọi phong trào Liên đới thiếu nữ Việt phái nam (Women’s Solidarity Movement), vớimục tiêu tạo nền tảng giới nhằm mục tiêu ủng hộ trận chiến chống Việt cùng ở nông thônđồng bằng sông Cửu Long của Diệm. Song, theo comment của tác giả Robert Templer bên trên tờ The Guardiannăm 2011, khi nai lưng Lệ Xuân qua đời, tổ chức này không làm cho được gì khác ngoàitiêu tốn lương nhà nước và chụp hình “quảng cáo” với bà Nhu.

Xét về phương diện pháp quyền cùng các kim chỉ nan nguyên tắc tổ chức triển khai nhànước, việc để em trai với em dâu của bản thân mình có giờ nói quá rộng trong hệ thốngchính trị quốc gia ví dụ không xứng đáng hoan nghênh. Nhưng nếu muốn hiểu về cáchtiếp cận chính trị này, có lẽ rằng người việt nam cần hiểu nguồn gốc của nó tự chínhnền thiết yếu trị… Hoa Kỳ.

Số là sau khoản thời gian xây dựng cỗ máy nhà nước Hoa Kỳ kha khá chặt chẽvới hiệ tượng tam quyền phân lập, phân chia rành mạch quyền khám nghiệm giám sátlẫn nhau giữa các nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp, những nhà lập quốc Hoa Kỳtự tin để cho tổng thống trường đoản cú lựa chọn nỗ lực vấn riêng đến mình. Đến cuối cùng, nếungười mở đầu nhà nước có làm điều gì không hay, nhị nhánh quyền lực còn lạivẫn đủ năng lượng và thẩm quyền để duy trì sự định hình của nền dân nhà liên bang.Do đó, tổng thống Hoa Kỳ trọn vẹn tự bởi vì trong việc xin lời khuyên răn từ ngườiquen, bạn bè và gia đình của mình. Chồng/vợ của tổng thống, theo lẽ từ bỏ nhiên,trở thành một trong những cố vấn đắc lực nhất.

Truyền thống này ban đầu ngay với vị tổng thống đầu tiên, ôngGeorge Washington, khi nhưng mà Martha Washington, vợ ông, được bạn dân New York(thời đặc điểm này Washington D.C. Vẫn chưa được xây dựng) chào đón như một ngườihùng của công chúng. Lúc này, Tổng thống Washington đã thu xếp sẵn nơi ở củamình sẽ đồng thời là văn phòng tổng thống, và vị vậy bà Martha có tương đối nhiều cơ hộiđể gia nhập vào các chuyển động chính trị thỏa thuận cùng với ông. Cho dù MarthaWashington kha khá né tránh xuất hiện thêm hay bàn về những sự việc quá quan trọng,bà được người dân Mỹ trìu mến hotline là Phu nhân Washington (Lady Washington).

Vai trò của các bà vợ của những tổng thống Hoa Kỳ dần lấn vào tâmtrí của quần chúng, cùng ngày càng có khá nhiều quyền lực bao gồm trị hơn. Từ việc là hình mẫu của buôn bản hội, tham giavà nhà trì các buổi tiệc công vụ, mang lại việc thống trị các vấn đề văn chống của NhàTrắng và thậm chí là nhúng tay vào đều dự thảo, liên can sự ra đời của cácđạo phương tiện có tương quan đến vấn đề mà mình nhiệt tình (như thiếu nữ quyền chẳng hạn), phuthê của tổng thống dần đổi thay một chức vụ nhà nước bằng lòng cả về quanđiểm bao gồm trị lẫn ý thức của tín đồ dân Hoa Kỳ. Thậm chí, trong tiến độ cầmquyền của Tổng thống Ronald Reagan, báo chí truyền thông Hoa Kỳ có cách gọi khác nhiệm kỳ của ông lànhiệm kỳ “Đồng Tổng thống” (Associated Presidency), nhận định rằng Nancy Reagan tham gia vào phần đông các ra quyết định của chồng,dù là việc chỉ định – bãi nhiệm những chức danh bên nước, hay kiểm soát và điều hành lịchtrình làm việc của ông. Nancy, hiển nhiên, phủ nhận phản hồi này.

Với truyền thống lịch sử thú vị ít quốc gia hiện đại nào bao gồm được, những đồng minhcủa Hoa Kỳ ngoài ra lại có thêm một áp lực quái đản – tìm mang lại công bọn chúng Mỹ mộtđệ độc nhất phu nhân mà họ ngưỡng mộ. Khi nhưng mà Ngô Đình Diệm không có vợ, bà è LệXuân đổi mới một ứng viên rất gồm triển vọng.

Xinh đẹp, phong thái thời trang “áo dài” vừa Á Đông – Việt Nam,vừa hiện tại đại, thiết yếu lẫn vào đâu (nay sẽ được call tên là thời trang trằn Lệ Xuân), cộng với việc hoạt bát, năng lượng ngôn ngữ caovà siêu ưa thích nói về chính trị, trần Lệ Xuân lập cập làm mê mẩn truyềnthông Hoa Kỳ với tư bí quyết là “mặt thiếu phụ tính” của cơ quan ban ngành Diệm, cho dù không phảivợ của ông. Điều này thật ra không phải là trước đó chưa từng có tiền lệ. Thời Tổngthống Thomas Jefferson (tại nhiệm từ bỏ 1801 – 1809), do bà xã ông đang mất, vai tròtương đương với địa điểm đệ tuyệt nhất phu nhân Hoa Kỳ được trao cho bà Dolley Madison,vợ của James Madison, lúc này đang là bộ trưởng liên nghành Bộ ngoại giao.

*
Bà trần Lệ Xuân cùng ông xã (Ngô Đình Nhu) cùng gia đình, năm 1962. Ảnh: LIFE.

Truyền thông và những chính khách hàng Hoa Kỳ từng lành mạnh và tích cực và ưa thíchMadame Nhu tới cả họ có niềm tin rằng bà đã là Joan of Arc vày một nước ta hiện đạivà dân chủ nửa cuối những năm 1950. Đây quả là 1 so sánh thừa ưu đãi, vì chưng Jeanned’Arc được tụng xưng và phong thánh vị sự dũng cảm cũng giống như những đóng góp củabà trong trận chiến Trăm năm (1337 – 1453) quyết liệt giữa Pháp với Anh. Nhưngchỉ vừa bước qua thập niên 1960, cũng chính media Hoa Kỳ chỉ trích bà làhiện thân của tất cả những gì không đúng trái của cơ quan ban ngành Diệm – cá thể hóa,thiếu nhân văn, tập quyền, tham nhũng, mái ấm gia đình trị và xa cách thực tế. Trường đoản cú việcđược đối chiếu với một vị thánh, nay è cổ Lệ Xuân bị trở thành “Lucrezia Borgia”Đông phương, một chị em quý tộc Tây Ban Nha – Ý được lịch sử dân tộc ghi thừa nhận là lắm chiêutrò chủ yếu trị và cực kì tàn độc.

Có thể nói hiện tượng kỳ lạ Madame Nhu vừa là thành quả, vừa là hệ quảcủa vượt trình tân tiến hóa môi trường chính trị truyền thống việt nam kết hợpvới nhu yếu giải trí bao gồm trị của công bọn chúng Hoa Kỳ. Trong khi rất có thể thừanhận rằng bà trần Lệ Xuân tài giỏi năng với sức hút khủng với công chúng, môi trườngchính trị yếu hèn ớt của miền nam bộ Việt Nam đề xuất một thể chế quản lý và vận hành tốt với kiểmsoát được lạm quyền, đẩy lùi tham nhũng hơn là 1 nhân vật dành cho chươngtrình giải trí thực tiễn mà phiên bản thân media Tây phương tạo thành nên. Tính cáchmạnh mẽ của bà cũng gây ra những nứt rạn trọng yếu thân hai cơ quan chỉ đạo của chính phủ Hoa Kỳ vàViệt Nam cùng hòa.

Quyền lực buổi tối thượng?

Nếu đi sâu tìm hiểu về quá trình hoạt động, rất có thể hiểu vì sao màNgô Đình Diệm tin tưởng trọn vẹn hai vợ ck Ngô Đình Nhu.

Từ năm 1950 đến năm 1953, trong những khi mà Diệm vẫn tạm lánh an toànở Hoa Kỳ thì Ngô Đình Nhu cần trốn chạy mọi Việt Nam, còn trằn Lệ Xuânthì bị Việt Minh bắt giữ cùng với nhỏ đầu lòng vào suốt những tháng trời. Chỉđến lúc quân Pháp trở lại miền nam và “giải giới” khoanh vùng do Việt Minh kiểmsoát, bà Xuân mới có thể đoàn tụ với ông xã của mình. Nhị người tiếp nối lên ĐàLạt để desgin và làm chủ một tờ báo phòng Cộng, đồng thời với bài toán tạo lậpnền tảng chủ yếu trị cỗ vũ Ngô Đình Diệm.

Năm 1953, Ngô Đình Nhu với Trần Lệ Xuân trở lại thành phố sài thành với cơ sởchính trị hơi tốt, chuẩn bị sẵn sàng cho việc đón Ngô Đình Diệm trở về. Họ bước đầu tổchức những cuộc mít tinh, biểu tình… vừa phản nghịch đối Pháp chiếm đóng miền Nam, songcũng vừa lên án vai trò ít ỏi của nhà vua Bảo Đại trong những tình tiết quantrọng của đất nước.

Xem thêm: Đau Xót Con Vích Biển Giá Bao Nhiêu, Bắt Được Con Vích Quý Hiếm, Nặng 55 Kg

Ngô Đình Diệm, người đã được những nhóm dân tộc bản địa chủ nghĩa Việt Namnể trọng trước đó vì lịch sử dân tộc bất hợp tác và ký kết của ông đối với tất cả Pháp cùng Việt Minh, dầntrở thành dòng tên thân thuộc trong đối thoại chủ yếu trị ở miền nam bộ Việt Nam. Nhờvậy, Ngô Đình Diệm thay đổi “minh chủ” tạm thời của những phong trào dân tộcvừa chống Cộng, vừa kháng Pháp. Nền tảng gốc rễ này, nói không ngoa, đều do hai vk chồngNgô Đình Nhu – è cổ Lệ Xuân tạo ra nên.

*
Bà è Lệ Xuân năm 1962. Ảnh: LIFE.

Song cũng vì chưng sự mất kết nối của Diệm trong một khoảng chừng thời giantương đối dài với bao gồm trị Việt Nam, và công sức của con người quá bự của nhì vợ ck Nhu,ông này bước đầu quản trị công ty nước theo kiểu mái ấm gia đình trị, cố gắng vì nỗ lực xâydựng lại kỷ cương cứng và mô hình quản trị theo thể chế, ít ra là theo thừa nhận xét của một trong những nhà nghiên cứu người Mỹ, trong số đócó giáo sư Harvey Henry Smith của American University.

Trở lại với nai lưng Lệ Xuân, lốt ấn của Madame Nhu trong quá trìnhlập pháp của việt nam Cộng hòa ko nhỏ. Và giữa những thành tựu khiến cho bà được một phần tử công bọn chúng Việt Namlẫn Hoa Kỳ yêu dấu là cỗ luật gia đình 1958.

Bộ chế độ can thiệp và lấp định hoàn toàn mô hình phụ hệ với nhữngsản phẩm của chính nó vốn vẫn còn sinh tồn sau khi cơ chế phong con kiến sụp đổ, vắt quacả thời fan Pháp chũm quyền. Hồ hết thành tựu chủ yếu của bộ nguyên tắc này bao gồmviệc cấm chế độ đa thê, đào thải quyền ly dị tuyệt vời dành cho lũ ông cùng cấmngoại tình (tại thời đặc điểm này quy định này có lợi cho thiếu phụ hơn là đàn ông).

Dù luật đạo vấp đề xuất những bội nghịch đối tàn khốc của một vài thànhviên Quốc hội vn Cộng hòa, nai lưng Lệ Xuân với tứ cách là một dân biểu rấttự tin đấu khẩu ngơi nghỉ Quốc hội, với được ghi nhận là nhiều lúc chế giễu cợt lãnh đạo pheđa số của Quốc hội là “đồ bé lợn”. Giải pháp ứng xử này có thể khiến một số trong những ngườiyêu thích hợp Trần Lệ Xuân, ca ngợi bà mạnh mẽ mẽ, là đại diện nữ quyền; nhưng mà nó cũngdần cô lập hóa mái ấm gia đình họ Ngô và có tác dụng giới chính trị khu vực miền nam Việt phái nam thêm bấtmãn với tổ chức chính quyền Ngô Đình Diệm.

Cá nhân người viết không có gì để phản đối các chế độ phápluật trong thực tiễn mà è Lệ Xuân nỗ lực thông qua với muốn muốn văn minh hóaViệt Nam. Ví dụ, ko kể Bộ cách thức Gia đình, bà Nhu còn nỗ lực vận đụng thông quacác đạo luật cấm các chuyển động như đá gà, đấm bốc phi pháp, kiểm soát điều hành sinh sảnhay các cuộc thi sắc đẹp… tuy vậy như comment của nhiều thiết yếu khách Hoa Kỳ lẫnngười vào nước, nai lưng Lệ Xuân bao gồm tham vọng quyền lực tối cao quá lớn, cùng với mộttính khí thất thường, dễ dàng nóng giận, và thậm chí có xu hướng áp đặt. “Cô Long”từng vấn đáp phỏng vấn báo mạng Hoa Kỳ rằng châm ngôn yêuthích của bà là: “Power is wonderful. Total power nguồn is totally wonderful” (Quyềnlực thật giỏi vời. Và quyền lực tối thượng lại càng hoàn hảo nhất hơn). Đó là mộtlời tuyên bố táo bạo khi bản thân bà không tồn tại chức vụ đặc biệt trong nhà nướcViệt Nam cộng hòa, và Hoa Kỳ thì vẫn muốn cung ứng xây dựng một chủ yếu thể dânchủ trên Việt Nam.

Vai trò của nai lưng Lệ Xuân ngày càng được xác định sau cuộc thay máu chính quyền thất bại của quân lực việt nam Cộng hòa hồi năm 1960.Khi tủ Tổng thống bị bao vây, Ngô Đình Diệm phải đối mặt với các yêu sách màmột trong các đó là ép buộc cả Ngô Đình Nhu với Trần Lệ Xuân ra khỏi phủ, đồngthời mang các nhân tố mới vào nội các để xây dựng chính phủ mới. Ngô Đình Diệmvà một số trong những thành viên khác đã có lần dự định thuận tình những yêu thương sách này đểthành lập một chính phủ nước nhà mới, tuy nhiên bà Lệ Xuân kiên quyết phản đối đông đảo hình thứcthỏa hiệp với nằng nặc yêu mong Diệm buộc phải chiến đấu mang lại cùng để khẳng định lậptrường chính trị của mình. Quân lực thân Diệm lần này kịp lúc hỗ trợ, với sựtin tưởng cũng tương tự quyền lực thực tiễn của bà Nhu ngày gia tăng, bao gồm cả việcluân đưa tướng lĩnh, đề bạt và loại trừ quân nhân… Điều này thiệt rakhông giỏi lành gì mang đến hai bạn bè Ngô Diệm, Ngô Nhu.

Trong bối cảnh rủi ro khủng hoảng Phật giáo tại khu vực miền nam Việt phái mạnh ngàycàng leo thang ở quá trình 1960 – 1963, và phần nhiều dân cư miền nam Việt Namhoặc là trực tiếp sau đạo, hay là ủng hộ Phật giáo, và phiên bản thân mái ấm gia đình họNgô liên tục bị sát hại hụt (vào năm 1962), có vẻ Cô Long đã không còn đủ tỉnhtáo để mang ra những nhận xét sáng suốt. Sau thời điểm bà comment rằng việc Thích Quảng Đức từ thiêu kiểu như nhưnướng “barbecues”, cùng rằng phần đông ông sư này sẽ không đủ yêu nước vì dùng “xăngnhập”, cả công bọn chúng Hoa Kỳ lẫn vn được cho rằng mất hết cảm tình dành chobà.

Chuyến công du năm 1963 của Madame Nhu nhằm kêu điện thoại tư vấn sự ủng hộchính trị nhiều hơn dành cho gia đình họ Ngô trở thành cuộc chiến giữa bà vớicông luận Mỹ. Được mời gia nhập vào lịch trình rất nổi tiếng Meet thePress của NBC, bà nhận định rằng người Mỹ không có tinh thần phòng Cộng như nhândân việt nam Cộng hòa, và trong khi họ cũng đã từ quăng quật chủ nghĩa thoải mái cấp tiến.Theo cách mô tả “dí dỏm” của bà Xuân: “Họ vẫn không đỏ, nhưng cũng đã hồngrồi” (“Not red yet, but they are pink.”).

Chuyến công du còn chưa kịp kết thúc, tin dữ về chết choc của nhì anhem bọn họ Ngô lan đến Hoa Kỳ, và Trần Lệ Xuân ưng thuận phải sống giữ vong đề cập từđó.

Bà khuất năm 2011 làm việc Roma, Italy, tận hưởng thọ 87 tuổi.

***

Có không hề ít cách tiếp cận để miêu tả vai trò, đóng góp cũng nhưnhững hệ lụy nhưng “Cô Long” è cổ Lệ Xuân để lại cho miền nam bộ Việt Nam. Nếu chúngta nể phục năng lượng thực tế với quyết tâm chủ yếu trị của bà Nhu, chắc hẳn rằng cũng phảichấp dấn rằng những ý kiến và tứ tưởng bao gồm trị nhưng bà thay mặt đại diện chưa baogiờ là cực tốt cho chính quyền việt nam Cộng hòa. Trần Lệ Xuân là 1 hiệntượng thanh nữ quyền xứng đáng, nhưng ví dụ nền tảng bao gồm trị non trẻ, chưa ổnđịnh của miền nam bộ Việt nam vẫn không đủ chín muồi cho 1 người đàn bà mạnh mẽnhư bà. Đúng người, không nên thời điểm, có lẽ là vậy.